Mmoja wa wanafalsafa Rene Descartes anatilia shaka imani zetu zote.
Zoezi hili linakusudiwa kutuweka huru kutokana na kutegemea hisia,hili tuweze kutafakari ukweli wa kiakili tu.
Mashaka huanzishwa katika hatua mbili. Hatua ya kwanza, imani zote ambazo tumewahi kupokea kutoka kwa mitazamo ya hisia zinazoitwa shaka.
Katika hatua ya pili, hata imani zetu za kiakili zinatiwa shaka. Descartes anatoa sababu mbili za kutilia shaka kwamba mitazamo yetu ya hisia hutuambia ukweli.
Kwanza kabisa, hisia zetu zimejulikana kutudanganya. Mifano ya aina ya udanganyifu wa utaratibu unaozingatia hapa ni pamoja na matukio kama vile mwonekano wa fimbo iliyopinda unapotazamwa ndani ya maji na udanganyifu wa macho wa udogo unaotokana na umbali.
Shaka ya pili ambayo Descartes huleta juu ya mtazamo ya hisia ni ya kushangaa zaidi. Descartes anadai kwamba hata katika hali bora ya kutazama (yaani karibu, hakuna maji ya kuingilia) hatuwezi kuamini hisia zetu.
Sababu ni kwamba tunapolala mara nyingi tunakuwa na hisia zisizoweza kutofautishwa na zile tunazopata tunapokuwa macho.
Tunakubali kwamba hisia hizo za kuota hazilingani na ukweli, kwa hivyo kwa nini tuna uhakika zaidi wa hisia zetu za kuamka?
Tunajuaje kwamba mhemko wowote mahususi sio ndoto tu, hisia zinazotokana na sababu ambazo sisi hatujui? Hoja hii ya pili inajulikana sana kama “Hoja ya Mwotaji.”
Descartes anafuata kutilia shaka maonyesho yetu ya hisabati na ukweli mwingine unaojidhihirisha wenyewe. Ili kufanya hivyo, kwanza anataja kwamba watu wakati mwingine wanajulikana kufanya makosa linapokuja suala la masomo haya.
Kwa kuongezea, anadai, kwa yote tujuayo, Mungu au kiumbe kinachoendesha dunia hii anaongoza mawazo yetu, na kusababisha mambo yaonekane kuwa wakati sivyo. Hoja hii inajulikana kama “Hoja ya pepo mwovu.”
Baada ya kujaribu kudhoofisha imani zetu zote, Descartes anabainisha imani moja inayopinga majaribio hayo yote :imani kwamba mimi mwenyewe nipo. Hatua hii katika hoja ya Descartes inaitwa cogito, inayotokana na tafsiri ya kilatini ya “Nadhani.”
Ni katika kanuni pekee ambazo Descartes anaelezea hoja katika fomu yake maarufu:Nadhani, kwa hiyo mimi ni. ” Hoja hii inayonukuliwa mara nyingi na isiyoeleweka mara nyingi ina maana ya kueleweka kama ifuatavyo :tendo lenyewe la mawazo linathibithisha kuwepo, kwa sababu mtu hawezi kufikiri bila kuwepo.
Akujaliaye sana.
Maureen Kemei.
Blog, kufikirichanya.wordpress.com
